Jaarfeesten, Quarterdays en Cross quarter days

Wij vieren deze week oogstfeesten. Hoe zit dat, vroeg ik me een paar jaar geleden af en ging spitten.
Over de Paganistische vieringen gaat dit blog. Die indeling van het jaar in 8 feesten is nieuw, ontworpen in onze moderne tijd, een kalender met 8 vieringen, de quarterdays en de “Cross Quarter Days”

Een kort verslag van een langdurige verkenning van de quarterdays en cross quarterdays, de kwartaaldagen en de midkwartaaldagen, jaarfeesten en maanfeesten

Wij vieren deze week oogstfeesten. Hoe zit dat, vroeg ik me een paar jaar geleden af en ging spitten.

Quarterdays zijn de kwartaaldagen, met deze namen worden de zonnewendes en equinoxen bedoeld, ze verdelen het jaar in vier delen, de 4 seizoenen. Was dat vroeger voor onze verre voorouders ook zo? Sommigen menen van wel, maar resultaten van onderzoeken zijn niet eenduidig, er zijn niet zo veel geschriften van 3000 jaar en ouder van de inwoners van Europa, en die er zijn, zijn moeilijk te interpreteren. Er zijn publicaties uit latere tijd, maar daarin staan sec meer de ideeën hoe men in die latere periode dacht over eerdere periodes. Mythen, sagen, legenden en verhalen van West Europa werden grotendeels pas laat op schrift gesteld, toen het christendom heerste en het is diep spitten om daarin tot de bron te raken. Wij mensen proberen ook nu nog altijd archeologische vondsten te duiden, maar we kijken er naar met een 21e eeuwse mindset.

Professor Alexander Thom stelde in de jaren zestig een nauwkeurige en werkbare prehistorische kalender voor. Thom stelde voor dat het prehistorische jaar was verdeeld in 16 ongeveer gelijke delen, of ‘maanden’, voornamelijk gebaseerd op de zonnewendes en de equinoxen. Hij concludeerde dit aan de hand van bewijsmateriaal dat werd verzameld uit eigen onderzoeken van zo’n 300 prehistorische sites,

Aan weerszijden van de zomerzonnewende, werden volgens hem feesten gevierd, die Thom definieerde als de mei-dag en de Lammas-dag (d.w.z. Beltane / Lughnasa) zoals die zich voordeden toen de declinatie van de zon + 16º.67 ± 0,14 was (Thom 1967, 110). In de huidige Gregoriaanse kalender komt dit overeen met datums rond 6-8 mei voor Beltane en 5 – 7 augustus voor Lughnasa (McCluskey 1989, S18).

Tijdsberekening en de kwartaaldagen
De zonnewendes en de equinoxen kunnen door astronomen worden berekend tot op de dichtstbijzijnde nanoseconde. Deze Kwartaaldagen zijn zeer vaste dagen.

Maar onze voorouders vierden waarschijnlijk andere feesten, dan die zonnewendes en equinoxen, zoals Thon uit zijn onderzoeken concludeerde.

Paganisten – een moderne spirituele stroming – maakte er een kalender van met 8 vieringen: de quarterdays (zonnewendes en de equinoxen) en de “Cross Quarter Days” (ook wel  “mid-kwartaal dagen” genoemd) Deze laatsten markeren de punten halverwege de tijd tussen de zonnewendes en de equinoxen. Deze belangrijke seizoensdata worden gevierd op de festivals van Imbolc (februari), Beltane (mei), Lughnasa (augustus) en Samhain (november).

Over de Paganistische vieringen gaat dit blog. Die indeling van het jaar in 8 feesten is nieuw, ontworpen in onze moderne tijd, en uitgedragen in veel Paganistische bewegingen, ze vult een leemte, een hang naar traditie, de behoefte aan rituelen, haakt aan bij andere stromingen uit de 20e eeuw en begint zelf al bijna een nieuwe traditie/leer/godsdienst/religieuze stroming te vormen.

Cross quarterdays

Crossquarter days zijn niet zo eenduidig op een datum vast te prikken. Er zijn nogal wat verschillende manieren om deze te bepalen, wanneer doen ze zich precies voor?
1. De eenvoudige indeling
Sommigen maken het eenvoudig en zeggen dat Samhain (het Keltische Nieuwjaar) op 1 november is. Imbolc op 1 februari, Beltane op 1 mei en Lughnasad / Lammas op 1 augustus.
2. De helft van de dagen
Anderen hebben een andere manier om de Cross Quarter Days te berekenen. nl precies halverwege tussen de zonnewendes en de equinoxen Als je bijvoorbeeld in 1997 exact de helft van het aantal dagen tussen de zomerzonnestilstand en de herfstnachtevening nam, vond Lughnasad op woensdag 6 augustus plaats.
3. Astrologisch
Kathy Jones, een begaafd toneelschrijver, auteur en autoriteit op het labyrint rond de Tor in Glastonbury (Engeland), definieert de Cross Quarter Days astrologisch. Kathy voelt dat deze achtvoudige punten voorkomen bij vijftien graden van de Vaste Tekens van Stier, Leo, Schorpioen en Waterman.
4. De maan indeling
De zon bepaalt de zonnewendes en de equinoxen. Veel mensen vinden het leuk om de vier Cross Quarter Days te relateren aan de vier fasen van de Maan.
Samhain, het Keltische Nieuwjaar, is daarbij de Nieuwe Maan. Dus Samhain vindt plaats op de Nieuwe Maan het dichtst bij 1 november.
Beltane is de Volle Maan het dichtst bij 1 mei enz.
4b. Maan indeling. Er is ook nog een alternatieve manier om deze maanindeling te doen, nl met de volle maan op Samhain, en zo verder door de jaarlijkse cyclus.

Lijstje Cross quarterdays berekend aan de zonnestand

Naam van het festival — Datum van de zon
Samhain 1 nov (alt 5-10 nov) ≈ 15 ° ♏15 graden Schorpioen
Imbolc {im ‘molc} of {im’ bolc} –  2 feb (alt 2-7 feb) ≈ 15 ° ♒15 graden Waterman
Beltane 1 mei (alt 4-10 mei) ≈ 15 ° ♉15 graden van Stier
Lughnasadh (loo-na-sah) of (loon-sah) – ook bekend als Lammas, 1 augustus (alt 3-10 augustus) ≈ 15 ° ♌15 graden van Leeuw,

Maanvieringen

1. “Maan vieringen” van de “Cross Quarter Days” kunnen worden gevierd op de dagen met een Volle maan, meestal de volle maan die het dichtst bij de traditionele kwartaaldatum ligt óf de 2e volle maan na de voorgaande kwartaaldatum. Dit zou de sabbat van de maan ergens tussen negenentwintig en negenenvijftig dagen na de vorige zonnewende of equinox plaatsen.

2. Maanvieringen van de “Cross Quarter Days” kunnen óók worden gevierd op de dichtstbijzijnde maanfase die past bij die “Cross Quarter Day”

3. Cyclus van 8 feesten ingedeeld naar de maan
Maanfase – Naam – Feest – steekwoord

[Nieuwe maan] Nieuwe maan, Winterzonnewende, Begin
[Wassende maansikkel] Wassende maansikkel, Imbolc, Initiatief
[Eerste kwartier] Eerste kwartier, voorjaars Equinox, Groei
[Gibbous moon] Wassende Maan ,Beltane, vervolmaking
[Volle maan] Volle maan, Zomerzonnewende, Helderheid

[Afnemende Maan] Afnemende Maan, Lammas / oogstfeest, delen
[Laatste kwartier] Maan van het laatste kwartier, Herfst Equinox, Afname/achteruitgang
[Balsemieke maan] Afnemende maansikkel, Samhain/Halloween, voorbereiding

Er zijn nog veel meer methoden die worden gebruikt om Cross-Quarter-punten te bepalen en vervolgens te vieren, zoals de door de bloei van de Hagedoorn (Hawthorn) aangegeven Beltaneviering in Groot-Brittannië of het wetenschappelijke berekende ‘wortelgemiddelde’, die de afstand langs de horizon berekent die de zon zal hebben afgelegd vanaf de Equinox-opkomst tot aan Beltane.

Bronnen:

  • Thom
  • McCluskey
  • Kathy Jones
  • En veel anderen