Oktober

OKTOBER

Autumn leaves ** HerfstIn de Romeinse kalender wordt oktober gewoon de 8e maand i.e.  OCTOBRIS   genoemd.
In Nederland is de Germaanse naam Wijnmaand maar ook Zaaimand omdat zowel september als oktober het wintergoed ingezaaid werd. Windumememanoth (voor de Germaanse stammen) heeft ook met wijnmaken te maken en Weinmonat is de alternatieve naam in het Duits, maar de oude Duitse naam was Gilbhart, welke met het geelworden van de bladeren te maken heeft.
Andere Nederlandse namen zijn Eikelmaand, noten en vruchten worden verzameld voor zowel de kachel als veevoer. En Rozenkransmaand, gebruikt voor het bidden van de rozenkrans.

De Noorse / Scandinavische naam is Frermanudhr welke bloedmaand betekent. In Engeland is het de maand van de jacht: Hunting month/moon
Op internet kwam ik zowel Gormanudhr in IJsland tegen wat oogstmaand betekent, maar ook Frermanudhr, welke bloedmaand betekent. Daaruit zie je ook weer duidelijk dat onze “maanden” niet overeenkomen met de oude “manen” waarmee gerekend werd, er zit veel overlapping in.

Winterfyllith is de Angelsaksische naam voor deze maand dwz Winter – vollemaan. Het winterseizoen begon op de eerste volle maan in deze maand.

De Joodse maand Tishrei

Het nieuwe joodse jaar begon dit jaar bij zonsondergang op 20 september  met Rosh Hashana
De Joodse maand Tishrei, (תשרי) (Tisjrie of Tisjri in NL) heeft 30 dagen en is eigenlijk de 7e maand van de Joodse kalender. Het getal 7 is een belangrijk en waardevol  getal in de Joodse traditie.
Gevoel / Zintuig:  aanraking (contact, huwelijk, sex)
Stam: Efraïm, de zoon van Jozef
Kleur: Rood-Violet
Spirituele Energy: Opening naar nieuwe dingen
Hebreeuwse letter: Lamed ל
Dierenriem (Mazal): Libra – weegschaal, in het Hebreeuws is de naam moznayim welke ontstaan is uit het stamwoord “oren”
Lichaamsdeel: Galblaas

Er zijn belangrijke Joodse feesten deze maand:

Yom Kippur – יוֹם כִּפּוּר  – Grote verzoendag op 30 september 2017 (dus bij zonsondergang op de 29e)
Sukkot  zonsondergang op 4 oktober 2017 begint op de 15e dag van de maand Tishrei en is het Feest van de Tabernakel dat dit jaar tot in de avond van 11 oktober duurt

Shmini Atzeret begint bij zonsondergang op 11 oktober 2017 en Simchat Torah begint bij zonsondergang 12 oktober 2017 ( Viering van de dag van de Torah) Deze worden vaak samen gevierd en dan wel op 12 oktober 2017.

* De hoorn is een Shofar, geluid te horen op http://jewish-art.org/wp-content/uploads/2011/03/shofar-yemen.mp3 en op http://jewish-art.org/wp-content/uploads/2011/03/shfar-ashkenaz.mp3

Advertisements

September

Haervistmanoth: Er zijn geen (oud) Germaanse namen bekend voor deze maand, toch heeft Karel de Grote het met deze naam geprobeerd.

September verwijst naar de  oorspronkelijk Romeinse 7e maand.
Haervistmanoth: Er zijn geen (oud) Germaanse namen bekend voor deze maand, toch heeft Karel de Grote het met deze naam geprobeerd. Bedoeld wordt hier de oogstmaand. 
Haligmonath is de Anglo Saksische naam, en betekent “heilige maand”
Shedding is de oud Engelse naam van de maan voor deze maand
Hanstmanudhr is de noorse of  Scandinavische naam, de betekenis hiervan is ook “oogstmaand”
Witumânoth is de Frankische naam voor deze maand en betekent houtmaand
Herfstmaand : Nederlandse naam, het begin van de herfst op de 21e en de weerkundige op de 1e.
Fruitmaand : Nederlandse naam, het binnenhalen van het rijpe fruit geeft deze maand haar naam.
Gerstmaand : Nederlandse naam, wintergoed wordt ingezaaid.
Scheiding: oud Duitse naam voor deze maand, betekent  “scheiden”
Herbstmonat
in het moderne Duits, herfstmaand

De Joodse maand Ellul begint dit jaar op 22 Augustus bij zonsondergang.

avond in GroningenHet heet “de maand van berouw”, “de maand van barmhartigheid” en “de maand van vergeving.”
Men zegt wel dat deze maand een acronym is van de eerste regel van het mooie gedicht  “Ani l’dodi v’dodi li ”  Hooglied (6:3): “Ik ben mijn geliefde en mijn geliefde is voor mij.”

Opvallend deze maand: Vanaf de tweede dag van Ellul  tot de 28 e dag wordt er ‘s morgens op weekdagen voor de dienst op de Ramshoorn geblazen.

Dit is de maand waarop men vergeving vraagt aan anderen voor allerlei gedane zaken.

Kleur: rood
Letter: Yud (י)
Elul heeft de getalswaarde 13
de yud is het begin (van de essentie van de Goddelijke barmhartigheid, Havayah) en de yud is het einde (van de manifestatie van de Goddelijke barmhartigheid, Adnut)
Het woord yud betekent “hand”.

Herdenking Het is de maand van de voorbereiding voor de heilige dagen van Tishrei. Het is de maand dat Mozes  de berg Sinaï voor de derde keer beklom voor een periode van veertig dagen van Rosh Chodesh Elul tot Jom Kippoer, toen hij afdaalde met de tweede tabletten van het verbond.
dierenriem: Maagd (betulah, de maagd)
Stam:  Gad is de 7e zoon
betekent “kamp” maar ook “Geluk”
Gevoel/zintuig/begrip: Aktie
Controlerend lichaamsdeel: Linker hand

God strekte zijn linkerhand om de aarde te maken

Augustus

de maand augustus. Harvest month is de oud engelse naam, vergelijkbaar met de oud germaanse naam oogstmaand hier

Augustus was de Romeinse maand Sextilis (6e maand), gewijd aan Ceres, de Godin voor de landbouw en beschaving en is in 44 v. Chr.  hernoemd naar keizer Octavianius,  die Augustus =  de verhevene werd genoemd.  Toen kreeg deze maand ook een extra dag, die werd van februari afgenomen.

Aranmanoth
Oogstmaand

Harvest month is de oud engelse naam, vergelijkbaar met de oud germaanse naam oogstmaand hier,
Ernting is de oudduitse naam en  Erntemonat modern duits voor deze maand
Korenmaand
Arenmaand

Betekenis van deze maand: het binnenhalen van de oogst.

Weodmonath is de Anglo Saxische naam,d.w.z.  weed month of  “onkruiden maand” (Tares) volgens Bede,
Tvimanudhr in het oude Noors / IJslands , welke dubbele maand betekent (daar is september de oogstmaand)

Hittemaand  in de Frans republikeinse kalender

De Joodse maand Av (30 dagen) begon op 24 juli 2017 (off. zonsondergang 23 juli)

Av is  de 5-e van de 12 maanden van de Joodse kalender (en de 11e in de civiele kalender).
Av betekent letterlijk “vader”
Kleur: roodoranje, (maar ik kwam ook een aantal keren groen tegen, de kleur van Simon, en een keer geel)
Letter:   ט = tet
deze letter heeft de getalswaarde 9
Herdenking in deze maand is de 9e Av, waarbij de verwoesting van beide tempels wordt herdacht. In de verhalen van de wijzen “kwam de Leeuw in de maand van de Leeuw en vernietigde de leeuw opdat de Leeuw terug zal komen in de maand van de Leeuw om de Leeuw te herbouwen“.
Feest is er op de 15e Av, Tu B’Av, feest van de liefde, tegenwoordig een soort Valentijnsdag
dierenriem: Leo – Aryeh
Dit symboliseert  de supperrationele kracht van het goddelijke
Stam:  Simeon ( zoon van Leah) de enige stam van die niet door Mozes is gezegend aan het eind van de Torah.
Gevoel/zintuig/begrip:   gehoor  (maar ook horen als in de zin van begrijpen)
Controlerend lichaamsdeel:  linker nier
(de les is om te horen en de waarheid te integreren)

Vedische kalender

De Vedische dagen beginnen bij zonsopgang en eindigen bij zonsopgang de volgende dag. Dit in tegenstelling tot de Keltische en Joodse dagen die bij zonsondergang beginnen.

In de Hindu kalender zijn de maanden verdeeld in donkere en lichte helft van de maand, evenals de Kelten dat vermoedelijk hadden.

Sravana and Bhadra zijn de maanden die corresponderen met augustus. Er zijn wat de maanden betreft echter twee Hindu stromingen:
de maand begint met afnemende maan, dus direct na volle maan bij de Poernimanta-kalender (en Bhadrapad begint dan op 14/8/2017) evenals de Kelten dat vermoedelijk zouden hebben gedaan
In de Amanta-kalender begint de nieuwe maand echter met de nieuwe maan.
 

Bronnen o.a.:

“Reckoning of Time” van Bede vertaling Faith Wallis, Liverpool press 1999
The Book of Formation (Sefer Yetzirah)

Mei

maand mei 2017

In de Romeinse kalender was mei de derde maand van het jaar.

Deze maand draagt de naam van de Godin Maja, beschermster van alles wat groeit en bloeit,  vrouwe van de vruchtbaarheid.

Wunnemanoth

Wunne is blijheid en vrijheid.

Bloeimaand

bloemenmaand, de natuur die ontwaakt, er zijn bloeiende planten en bloemen

Vrouwenmaand

Germaanse stammen eerden het vrouwelijke.  Freia is de Germaanse godin die te vergelijken is met de  Romeinse Maja.

Mariamaand

De christelijke kerk heeft deze maand  gekerstend door er Maria van te maken.

De joodse maand Ijar

Op 27 april begint in 2017 Ijar en deze maand heeft 29 dagen en is de tweede maand van het jaar volgens de Tora, en de tweede maand van de lente. Iyar komt overeen met de stam Issachar van Juda. De Joden zelf volgen in hun maandtellingen de Tora niet meer en rekenen dit tot de 9e maand. (!)

De Maand van Ijar

Volgens het boek Sefer Yetzirah komt elke maand van de joodse kalender overeen met een letter van het Hebreeuwse alfabet, een sterrenbeeld, een van de twaalf stammen van Israël, een “zin of gevoel” en een “controller” dat een deel is van het menselijke lichaam.
Ijar (meestal gespeld אִיָיר, naar het Aramees) is de tweede van de twaalf maanden van de Joodse kalender. Bijbelse maand Ziv dwz “uitstraling.” er is een verwantschap met “licht” .Deze naam is een acroniem voor de woorden “Ik ben God uw Genezer” en de maand wordt dan ook
aangeduid als de maand van natuurlijke genezing
Letter is de VAV, de zesde letter van het Hebreeuwse alfabet. Vav is een link of verbinding. De vav wordt gebruikt als “en” in het Hebreeuws.
Ijar ligt tussen de twee maanden van Nisan en Sivan en verbindt Nisan, de maand van de verlossing (gevierd op Pesach), met Sivan, de maand van het geven van de Thora (gevierd op Sjawoe’ot).

Sterrenbeeld: Stier (Os)
De “os” (שור) vertegenwoordigt de spirituele oorsprong van de dierlijke ziel van de mens Het woord voor “os” in het Hebreeuws betekent ook kijken en observeren.
Ijar is de maand van introspectie

Stam: Isaachar
Isaachar is de wetenschappelijke stam van Israël. Het Sanhedrin, was grotendeels samengesteld uit wijzen van de stam van Isaachar. Deze stam kende het geheim van de Joodse kalender

Gevoel/orgaan: Gedachte
Het gevoel van denken impliceert contemplatie en introspectie. Het betekent ook de kracht van de berekening.
“denken” (לַחְשׁוֹב) in het hebreeuws is equivalent met het werkwoord ‘wiskundig berekenen “(לְחַשֵׁב), waaruit ook het Hebreeuwse woord voor’ wiskunde ‘(חֶשְׁבּוֹן) stamt.

Controller: rechter nier
In de Bijbel zijn de nieren een symbool van innerlijke wijsheid. De wijzen zeggen dat “de nieren advies te geven.”

Hindoekalender

Anders dan bij de meeste maankalenders begint de maand met afnemende maan, dus direct na volle maan.
Het is nu sinds 11-05-2017 de maand Jyaistha.

De hindoekalender kent zes jaargetijden [ritu]. De volgende tabel geeft een beeld van de verdeling van de jaargetijden.

Let wel, de hindoemaanmaand begint op de eerste dag na de vollemaan tot de eerstvolgende vollemaan (purnima).

Ritu (Rutu) Jaargetijde  Gregoriaanse kalender
1 hemanta Voor-winter  Van december tot februari
2 shishira Winter  Van februari tot april
3 vasanta Lente Van april tot juni
4 griiShma Zomer  Van juni tot augustus
5 varSha Nazomer  Van augustus tot oktober
6 sharat Herfst  Van oktober tot december

De jaargetijden staan beschreven in het Sanskriet gedicht Ritu Samhaaram.

April

de maand April

In de Romaanse kalender begon in april het voorjaar.
Aprilis betekent openen:   het  ontluiken van bloemen en bladeren,  het zaad dat opkomt, de kracht van het voorjaar.

Grasmaand
Nieuw vers gras, vee gaat de wei in.

Kiemmaand komt uit de Franse tijd (germinal)

Paasmaand
Heel vaak valt Pasen in de maand april.

Eiermaand
Pasen en eieren eten

Ôstarmânoth is de naam die de Franken aan April gaven

De Joodse maand Nisan

28 maart was de eerste dag van Nisan.  De dag begint in deze kalender eigenlijk de avond er voor bij zonsondergang, i.e. op 27 maart 2017.

Dit is volgens de Tora de eerste maand van het jaar en met deze maand begint de lenteperiode.  Deze maand heeft 30 dagen. De drie maanden in deze lenteperiode – Nisan, Iyar, Sivan – komen overeen met de drie stammen van Juda:  – Judah,  Issachar,  Zebulun
Nisan is de lentemaand (חודש האביב) maar ook een maand van wonderen
Letter: Hei (ה)
deze letter is de bron voor alle 22 letters van het alef-beit.
dierenriem: Aries  (Lam)
Het lam symboliseert het offer van Pesach , het Joodse volk zelf wordt voorgesteld als een lam, omgeven door 70 wolven.
Stam: Judah, de koning, de eerste stam van Israël
Gevoel/orgaan:  Spraak
Feest deze maand:  Pesach, en op de vooravond van de 15e Nisan wordt het verhaal van de Exodus (uittocht uit Egypte) verteld.
Erev Pesach is dit keer op de avond van 10 april 2017
Controller: Rechter voet

Toelichting:

Volgens de Thora begint het jaar  in  de maand Nissan, in het voorjaar (maart/april) omdat de Hebreeuwse God bij de uittocht uit Egypte de Joodse stammen de opdracht gaf in deze maand van de uittocht het nieuwe jaar te beginnen.

Niesan, afgeleid van het Babylonische Nisanu, is ook de Arabische en Turkse naam voor de maand april.

Volgens  het boek Sefer Yetzirah  heeft elke maand van het Joodse jaar  een corresponderende kleur, een letter van het Hebreeuwse alfabet, een sterrenbeeld, een van de twaalf stammen van Israël, een gevoel, en een controlerend orgaan / onderdeel van het lichaam.

Hindu kalender

De hindu kalender rekent met maanjaren. Zeven keer per negentien jaar wordt een extra maand ingelast om de zonjaren en maanjaren in tred te houden. De plaats van de extra maand hangt af van de beweging van de zon door dierenriem.
De meeste Hindu’s gebruiken de Poernimanta-kalender. De maand begint daarin direct na volle maan.
In de Amanta-kalender begint de nieuwe maand na de nieuwe maan.

Er zijn feesten die gehouden worden als vaste zonnefeesten en feesten die variëren met de maankalender.

Op 14 April 2017 is het Tamil Nieuw Jaar, de 15e April Bengali Nieuw Jaar. Maar vorige maand op 28 maart was het Hindi Nieuw Jaar.

Gayatri Mantra

Maart

MAART (MARTIUS)

Mars is  een oorlogs- en beschermgod en naar hem is deze 3e maand van het jaar genoemd, maar in de Oud Romeinse kalender is  het nu de eerste maand van het jaar!!!

Andere namen voor de maand Maart:

Lentemaand

de oude Germaanse naam voor deze maand, betekent  voorjaarsmaand

Thormanoth
Thor,  is de Germaanse God van de donder en oorlog, De Germanen noemden deze maand ook naar hem: er zijn veel overeenkomsten tussen Mars en Thor.

Lenzinmanoth
Het begin van de lente. De astronomische lente begint omstreeks 21 maart. De klimatologische lente begint al op de 1e. Deze naam stamt uit de tijd van de Franken.

Dorremaand
Vermoedelijk  een verbastering van Thormanoth, maar het zou ook kunnen wijzen op de nog kale takken aan de bomen.

Buienmaand
Regenmaand, ook wij hebben het nog steeds over “Maartse buien”

de Joodse maand Adar

Dit is de 12e maand in de Thora.

De Joodse maand Maart 2017:
5777 is het volgens de Joodse kalender Hij begon op Rosh CHodesh op 27 februari 5777)  dat is de eerste dag van de maand Adar.
Kleur groen
Adar betekent kracht אדיר
Purim is de feestdag in de maand Adar en viel dit jaar op   12 maart
Letter voor deze maand is de Kuf ק welke aap betekent.  Dit symboliseert zowel een lach als een maskerade
Kuf betekent ook het “oog van een naald”
Dierenriem: Pisces (Vissen) in de Kabbalah is dit een symbool voor de verborgen werkelijkheid
Stam: Naftali
Gevoel: lachen als uitdrukking van onbegrensde vreugde
Controller: de milt

toelichting:
Moses kreeg de opdracht van God  om een Joodse kalender te maken en die te baseren op de fasen van de maan, maar hem tegelijkertijd een zonnekalender met de jaarlijkse seizoenen te maken.  Dit was alleen mogelijk door een negentienjarige cyclus te maken die zes verschillende Joodse jaartypes bevat. De Joodse kalender heeft jaren van 12 of 13 manen en bestaat uit jaren van 353, 354, 355, 383, 384 of 385 dagen. Een schrikkelmaand wordt ingevoerd in het 3e, 6e, 8e, 11e, 14e, 17e en 19e jaar en daardoor komen in het 19e jaar de zonnecyclus en de maancyclus weer samen.

De volgorde van de joodse maanden kan op twee manieren plaatsvinden

1. volgens de Thora: deze begint in  de maand Nissan, in het voorjaar (maart/april) omdat de Hebreeuwse God de Joden de opdracht gaf in deze maand het nieuwe jaar te beginnen.

2. Volgens de Misjna, de mondelinge overlevering,  begint het jaar met de maand tisjrie (de zevende maand volgens de Thora) en dus in het najaar

Adar  is de laatste maand van het Joodse jaar volgens de Thora, maar volgens de mondelinge overlevering vieren de Joden in de herfst nieuw jaar op Rosh hashana en volgens deze mondelinge overlevering is het nu de 7e maand van de Joodse kalender.  De jaartelling ( 5777 dit jaar) is van de mondelinge overlevering, niet volgens de Thora (!)

De laatste maand van het jaar

Februari was vroeger de laatste maand van het jaar. Pas na 1575 is 1 januari genomen als het begin van het jaar, voor die tijd begon het nieuwe jaar met Pasen, vaak in Maart, soms zelfs in April. Volle maan is op 11 februari 2017. Er is dan ook een maansverduistering, vanuit Nederland geheel zichtbaar

Februari was vroeger de laatste maand van het jaar.

Pas na 1575 is 1 januari genomen als het begin van het jaar, voor die tijd begon het nieuwe jaar met Pasen, vaak in Maart, soms zelfs in April.
[Overigens is in Engeland die overgang naar 1 januari als aanvang van een nieuw jaar pas in 1752 gemaakt]

Namen voor de maand Februari:
Spring ** voorjaarHorunnemanoth (Modder of slijkmaand) is de Germaanse benaming. Andere namen:
Sprokkelmaand ook sporkelmaent (latijnse spurcâlia = smerig)
Schrikkelmaand
Kortemaand
Lichtmismaand (reinigingsfeesten)
Laatste wintermaand

Volle maan is op 11 februari 2017 [er is dan ook een maansverduistering, vanuit Nederland geheel zichtbaar]
Nieuwe maan is op 26 februari 2017 [met zonsverduistering maar die is hier niet zichtbaar] en dan loopt ook de Hebreeuwse maand Shevat bijna ten einde en begint bijna de maand Adar.
Adar begint nl als het eerste maansikkeltje van de nieuwe maan aan de hemel verschijnt en dat is op 27 februari 2017

Adar is de 12e maand van de Joodse kalender volgens de Thora. Tegenwoordig houden velen een andere berekening er op na, gebaseerd op de Misjna en daarin is Adar de 6e maand.
Kleur groen
Adar betekent kracht אדיר
Adar is de geluksmaand voor het Joodse volk
Purim is de feestdag in de maand Adar op de 14e dag (en soms valt Purim in de maand Adar2 dat is een schrikkelmaand om in de lunisolaire kalender de maan en de zon en de seizoenen weer synchroon te doen lopen . In 2017 valt Purim op 12 Maart.
Letter voor deze maand is de Kuf ק welke aap betekent.  Dit symboliseert zowel een lach als een maskerade
Kuf betekent ook het “oog van een naald”
Dierenriem: Pisces (Vissen) in de Kabbalah is dit een symbool voor de verborgen werkelijkheid
Stam: Naftali
Gevoel: lachen als uitdrukking van onbegrensde vreugde
Controller: de milt

Oude wijzen zeggen dat “de milt lacht” , wat paradoxaal lijkt te zijn want de milt wordt vaak beschouwd als de zetel van zwarte humor, van melancholie.

Soms is er een dubbele maand Adar, om de zon en de maan cycli weer in evenwicht te brengen.